Tarama, belirtisi olmayan kişilerde bir hastalığı ya da hastalık riskini erken dönemde saptamaya yönelik testlerdir. İyi bir tarama programı, testin hastalığı erken dönemde güvenilir şekilde bulabildiği ve erken tedavinin sonucu gerçekten iyileştirdiği durumlar için tasarlanır.
Tarama ile tanı testi farkı
Tarama testleri kesin tanı koymaz; şüpheli bir sonuç çıktığında ileri tetkikle doğrulama gerekir. Her tarama testinin yanlış pozitif ya da yanlış negatif sonuç verme olasılığı vardır. Bu nedenle taramalar, yararın olası zarardan fazla olduğu yaş ve risk gruplarında önerilir.
Ulusal programlar
Sağlık Bakanlığı’nın kanser tarama programları kapsamında rahim ağzı, meme ve kalın bağırsak kanserlerine yönelik taramalar belirli yaş gruplarına aile sağlığı merkezleri ve Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) aracılığıyla ücretsiz sunulmaktadır. Örneğin rahim ağzı kanseri taraması 30–65 yaş arası kadınlarda beş yılda bir HPV testiyle yapılmaktadır. Diğer programların yaş aralıkları ve sıklıkları güncellenebileceği için güncel bilgiyi aile hekiminizden ya da Bakanlığın resmî kaynaklarından teyit edin.
Kişisel risk
Ailede erken yaşta kanser ya da kalp hastalığı öyküsü olan kişilerde taramalara daha erken başlanması ya da farklı testler önerilebilir. Bu karar, genel programdan ayrı olarak hekiminizin bireysel değerlendirmesiyle verilir.
Genel çerçeve için koruyucu sağlık, gereksiz testlerin olası zararları için tetkik ve check-up seçimi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – Meme, Serviks ve Kolorektal Kanser Tarama Programı Ulusal Standartları ve güncel açıklamalar; ABD Koruyucu Hizmetler Görev Gücü (USPSTF) tarama ilkeleri. Kontrol tarihi: Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi değildir ve bir hekim tarafından incelenmiş değildir.