{"id":9,"date":"2026-10-15T14:03:07","date_gmt":"2026-10-15T14:03:07","guid":{"rendered":"http:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/saglik-haberlerini-anlamak\/"},"modified":"2026-10-15T14:03:07","modified_gmt":"2026-10-15T14:03:07","slug":"saglik-haberlerini-anlamak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/saglik-haberlerini-anlamak\/","title":{"rendered":"Sa\u011fl\u0131k Haberleri ve Ara\u015ft\u0131rmalar Nas\u0131l Okunur?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"kk-fig\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/kkto.org.tr\/wp-content\/themes\/saglik-bilgisi-koruyucu-yasam\/assets\/img\/saglik-haberlerini-anlamak.jpg\" alt=\"Sa\u011fl\u0131k Haberleri ve Ara\u015ft\u0131rmalar Nas\u0131l Okunur? \u2013 temsil\u00ee ill\u00fcstrasyon\" width=\"1200\" height=\"750\"><figcaption>Temsil\u00ee ill\u00fcstrasyon<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201cBu yiyecek kanser riskini yar\u0131ya indiriyor\u201d gibi ba\u015fl\u0131klar dikkat \u00e7eker; ancak haberin arkas\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma \u00e7o\u011fu zaman ba\u015fl\u0131ktan \u00e7ok daha s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fey s\u00f6yler. Birka\u00e7 temel soruyu sormak, sa\u011fl\u0131k haberlerini daha bilin\u00e7li okuman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2>Ara\u015ft\u0131rma kimde yap\u0131ld\u0131?<\/h2>\n<p>H\u00fccre ya da hayvan deneylerinde elde edilen sonu\u00e7lar insanlarda ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmeyebilir. \u0130nsan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ise kat\u0131l\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131, ya\u015flar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 \u00f6nemlidir. Az say\u0131da ki\u015fiyle yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u015fansa ba\u011fl\u0131 olabilir.<\/p>\n<h2>\u0130li\u015fki mi, neden mi?<\/h2>\n<p>G\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fmalar iki durum aras\u0131nda ili\u015fki bulabilir; ama bu, birinin di\u011ferine neden oldu\u011funu g\u00f6stermez. \u00d6rne\u011fin belirli bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131, bu ki\u015filerin ba\u015fka sa\u011fl\u0131kl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan da kaynaklanabilir. Neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7in genellikle iyi tasarlanm\u0131\u015f randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalara ve bunlar\u0131 birle\u015ftiren sistematik derlemelere bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h2>G\u00f6reli ve mutlak risk<\/h2>\n<p>\u201cRiski y\u00fczde 50 azalt\u0131yor\u201d ifadesi etkileyici g\u00f6r\u00fcn\u00fcr; ancak risk binde ikiden binde bire iniyorsa mutlak fark binde birdir. Haberlerde mutlak rakamlar\u0131n verilip verilmedi\u011fine bak\u0131n.<\/p>\n<h2>Tek \u00e7al\u0131\u015fma, kesin sonu\u00e7 de\u011fildir<\/h2>\n<p>Bilim birikerek ilerler. Tek bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu, ayn\u0131 konudaki di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalarla birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bir haberi okuduktan sonra tedavinizi de\u011fi\u015ftirmeden \u00f6nce hekiminize dan\u0131\u015f\u0131n. Kaynak de\u011ferlendirmesi i\u00e7in <a href=\"http:\/\/kkto.org.tr\/geneltip\/index.htm\">genel t\u0131p bilgileri<\/a>, beslenme haberleri i\u00e7in <a href=\"http:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/beslenme-bilgisi\/\">beslenme bilgisi<\/a> sayfalar\u0131m\u0131za bakabilirsiniz.<\/p>\n<p class=\"kaynak\"><small>Kaynaklar: Cochrane hasta bilgilendirme kaynaklar\u0131; D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) bilgi notlar\u0131 \u2013 infodemi y\u00f6netimi; Testing Treatments (Evans, Thornton, Chalmers, Glasziou). Kontrol tarihi: Ekim 2026. Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme ama\u00e7l\u0131d\u0131r; tan\u0131 veya tedavi \u00f6nerisi de\u011fildir ve bir hekim taraf\u0131ndan incelenmi\u015f de\u011fildir.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k haberlerini de\u011ferlendirme: ara\u015ft\u0131rma t\u00fcr\u00fc, \u00f6rneklem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ili\u015fki ile neden-sonu\u00e7 fark\u0131, g\u00f6reli ve mutlak risk, abart\u0131l\u0131 ba\u015fl\u0131klar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-9","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25,"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9\/revisions\/25"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kkto.org.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}